Net Metering vs. Net Billing
ความจริงที่ถูกปิดกั้น กับผลประโยชน์ในโครงสร้างไฟฟ้าไทย

ยุควิกฤตค่าไฟที่พุ่งสูง การต่อสู้ในระดับนโยบายย่อมส่งผลกระทบโดยตรงต่อกระเป๋าเงินของประชาชน ประเด็นเรื่อง Net Metering และ Net Billing ไม่ใช่แค่เรื่องของเทคนิคการจดมิเตอร์ แต่คือการรักษาผลประโยชน์ให้ภาคประชาชนซึ่งเสียเปรียบมาโดยตลอด มติ กพช. ล่าสุด ให้ประชาชนสามารถขายไฟฟ้าที่ผลิตได้เกินจากโซลาร์คืนรัฐได้ที่ราคา 2.20 บาทต่อหน่วย ระบบดังกล่าวเรียกว่า ’Net Billing’ แม้ฟังดูรับได้ แต่เงื่อนไขสำคัญคือ ระบบที่ติดตั้งต้องไม่เกิน 5 kWp. ซึ่งน้อยมาก ในขณะที่ราคาที่ภาครัฐขายไฟให้ประชาชนชนนั้นคือราว 5 บาทต่อหน่วย

ทีนี้ลองจินตนาการถึงระบบ ‘Net Metering’ ที่ใช้การ หัก-กลบ-ลบหน่วยไฟฟ้า” หรือ “ฝากไฟ" แบบหน่วยต่อหน่วย มันจะดีแค่ไหนเมื่อบ้านของคุณผลิตไฟจากโซลาร์ได้เกินในตอนกลางวัน หรือในวันที่คุณไม่อยู่บ้าน แล้วคุณสามารถนำมันมาใช้ตอนกลางคืนได้ด้วยการดึงเอาหน่วยที่ฝากไว้กลับมาใช้ได้เลยในมูลค่าที่เท่ากัน จึงกล่าวได้อย่างตรงไปตรงมาว่าระบบ Net Metering หรือการ “หัก-กลบ-ลบหน่วยไฟฟ้า” คือระบบที่มีความเป็นธรรมและสร้างแรงจูงใจให้ประชาชนหันมาพลังงานสะอาดได้ดีที่สุด และประเทศจะยิ่งมีความมั่นคงทางพลังงานขึ้นไปอีก หากภาครัฐมีนโยบายสินเชื่อโซลาร์ครัวเรือนควบคู่ไปด้วย เพื่อให้ทุกบ้านเข้าถึงได้

──────────────

ทำไม Net Metering ไม่ถูกนำมาใช้?

เหตุผลสำคัญที่ประเทศไทยยังไม่ก้าวไปสู่ระบบ Net Metering ไม่ใช่เพราะข้อจำกัดทางเทคนิค แต่อาจเป็นเรื่องของการรักษากำไรของหน่วยงานรัฐ หากรัฐอนุญาตให้ใช้ระบบ Net Metering การไฟฟ้าจะสูญเสียรายได้มหาศาลจากการขายไฟฟ้า ระบบ Net Billing จึงเป็นวิธีที่ทำให้รัฐยังคงเก็บเกี่ยวกำไรได้จากพลังงานที่ประชาชนเป็นผู้ลงทุนบนหลังคาบ้านตัวเอง